Ministerstwo Klimatu i Środowiska przygotowało projekt nowego rozporządzenia w sprawie katalogu odpadów (https://legislacja.gov.pl/projekt/12414454/katalog/13225625#13225625 ). Projektowane przepisy mają zastąpić obowiązujące obecnie rozporządzenie Ministra Klimatu z 2 stycznia 2020 r. i dostosować polskie regulacje do zmian wynikających z prawa Unii Europejskiej.

Największe znaczenie nowe przepisy będą miały dla przedsiębiorców działających w sektorze baterii i akumulatorów, w szczególności producentów baterii, podmiotów prowadzących ich zbieranie i przetwarzanie oraz zakładów recyklingu.

Planowany termin wejścia w życie nowych regulacji to 9 grudnia 2026 r.

Dlaczego zmienia się katalog odpadów?

Zmiana wynika przede wszystkim z konieczności dostosowania polskich przepisów do decyzji delegowanej Komisji (UE) 2025/934 z 5 marca 2025 r., zmieniającej unijny wykaz odpadów w zakresie odpadów związanych z bateriami.

Projekt nie zmienia zasadniczej konstrukcji katalogu odpadów – nadal będzie on obejmował 20 grup. Istotnie zmienia się jednak klasyfikacja odpadów związanych z bateriami.

Nowa klasyfikacja zużytych baterii

Jedną z najważniejszych zmian jest przebudowa podgrupy 16 06, obejmującej baterie i akumulatory.

Projekt przewiduje znacznie bardziej szczegółowy podział odpadów według rodzaju i składu chemicznego baterii. Odrębnie klasyfikowane będą m.in.:

• baterie kwasowo-ołowiowe,
• baterie niklowo-kadmowe,
• baterie zawierające rtęć,
• baterie alkaliczne,
• baterie litowe,
• baterie niklowe, w tym NiMH,
• baterie cynkowe,
• baterie sodowe,
• mieszaniny różnych rodzajów baterii.

Istotne jest również to, że część odpadów, które obecnie nie jest klasyfikowana jako niebezpieczna, po wejściu w życie nowych przepisów otrzyma oznaczenie „*”, czyli status odpadu niebezpiecznego.

Dotyczy to przykładowo niektórych baterii alkalicznych, litowych, cynkowych czy sodowych.

Dla przedsiębiorców nie będzie to zatem wyłącznie techniczna zmiana numeru kodu odpadu. Zmiana klasyfikacji może wpływać m.in. na sposób magazynowania, ewidencję, transport, warunki zezwoleń czy wymagania dotyczące zabezpieczenia miejsc magazynowania odpadów.

Nowe kody dla odpadów z produkcji baterii

Projekt wprowadza również zupełnie nowe kody odnoszące się do odpadów powstających bezpośrednio w procesie produkcji baterii.

W podgrupie 16 06 mają pojawić się kody 16 06 22–16 06 35, obejmujące odpady z produkcji m.in. baterii:

• kwasowo-ołowiowych,
• litowych,
• niklowych,
• alkalicznych,
• cynkowych,
• sodowych.

Przewidziano przy tym rozróżnienie na odpady niebezpieczne oraz inne niż niebezpieczne.

Zmiana ma szczególne znaczenie dla producentów ogniw, modułów i pakietów bateryjnych. Odpady, które dotychczas mogły być ujmowane pod bardziej ogólnymi kodami, będą musiały zostać przyporządkowane do nowych, dedykowanych pozycji katalogu.

Nowe kody dla odpadów z recyklingu baterii

Istotne zmiany obejmują również zakłady prowadzące recykling baterii.

W grupie 10 przewidziano nowe kody dla żużli powstających w procesach recyklingu baterii, m.in. litowych i niklowych.

Jeszcze ważniejszą zmianą jest utworzenie nowej podgrupy:

19 14 – Frakcje pośrednie z termicznego lub mechanicznego przetwarzania zużytych baterii i odpadów z wytwarzania baterii.

Nowa podgrupa obejmuje m.in. frakcje zawierające mieszaniny materiałów elektrodowych pochodzących z różnych typów baterii.

W praktyce regulacja będzie miała duże znaczenie m.in. dla klasyfikacji czarnej masy tzw. black mass, czyli frakcji powstającej w wyniku mechanicznego przetwarzania zużytych baterii litowo-jonowych.

Dotychczas takie odpady mogły być klasyfikowane w ramach bardziej ogólnych grup. Nowy katalog przewiduje dla nich dedykowane pozycje.

Zmiany dotyczące baterii w odpadach komunalnych

Zmieni się również klasyfikacja baterii zbieranych w ramach strumienia odpadów komunalnych.

Dotychczasowe kody 20 01 33* i 20 01 34 mają zostać zastąpione bardziej szczegółowymi kodami obejmującymi:

• baterie niebezpieczne oraz ich mieszaniny,
• zużyte baterie litowe,
• pozostałe zużyte baterie.

Zmiana może mieć znaczenie m.in. dla punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiotów odbierających odpady oraz instalacji prowadzących ich dalsze zagospodarowanie.

Co stanie się z obecnymi zezwoleniami i decyzjami?

Jednym z najważniejszych elementów projektu są przepisy przejściowe.

Projekt zakłada, że przedsiębiorcy nie będą musieli automatycznie zmieniać posiadanych decyzji administracyjnych wyłącznie z powodu zmiany kodów odpadów.

Dotyczy to m.in.:

• zezwoleń na zbieranie odpadów,
• zezwoleń na przetwarzanie odpadów,
• pozwoleń na wytwarzanie odpadów,
• pozwoleń zintegrowanych,
• innych ostatecznych decyzji administracyjnych zawierających kody odpadów.

Do rozporządzenia ma zostać dołączona tabela korelacji wskazująca, którym nowym kodom odpowiadają kody stosowane dotychczas.

W praktyce jeden dotychczasowy kod może odpowiadać nawet kilku nowym kodom.

Przykładowo obecny kod 16 06 05 „inne baterie i akumulatory” może po zmianie odpowiadać kilku odrębnym pozycjom, w zależności od składu chemicznego baterii.

Odpady niebezpieczne – okres przejściowy do 2030 r.

Szczególnie istotne rozwiązanie dotyczy sytuacji, w której odpad objęty dotychczasową decyzją administracyjną po zmianie katalogu zostanie zakwalifikowany jako odpad niebezpieczny.

Projekt przewiduje, że w odniesieniu do takich odpadów wymagania właściwe dla odpadów niebezpiecznych będą – przy spełnieniu warunków określonych w przepisach przejściowych – stosowane zasadniczo dopiero od 1 stycznia 2030 r.

Oznacza to, że odpad będzie formalnie posiadał już status odpadu niebezpiecznego, natomiast część związanych z tym rygorów zostanie odsunięta w czasie.

Nie oznacza to jednak, że przedsiębiorcy mogą zignorować dotychczasowe warunki decyzji. Jeżeli decyzja administracyjna już określa szczególne zasady magazynowania, zabezpieczenia czy postępowania z danym odpadem, warunki te nadal pozostają wiążące.

Co z postępowaniami administracyjnymi będącymi w toku?

Inaczej uregulowano sytuację postępowań administracyjnych, które rozpoczęły się przed wejściem w życie nowego katalogu, ale nie zakończyły się wydaniem decyzji ostatecznej.

W takich przypadkach decyzja ma już uwzględniać nowe kody odpadów.

Może to oznaczać konieczność uzupełnienia przez wnioskodawcę dokumentacji albo doprecyzowania klasyfikacji odpadów objętych wnioskiem.

Co przedsiębiorcy powinni zrobić przed wejściem nowych przepisów?

Chociaż projektowane przepisy wprowadzają mechanizmy mające ograniczyć konieczność natychmiastowej zmiany posiadanych decyzji administracyjnych, przedsiębiorcy działający w branży bateryjnej powinni odpowiednio wcześniej przygotować się do nowych zasad.

W szczególności warto:

1. przeprowadzić przegląd wszystkich obecnie stosowanych kodów odpadów związanych z bateriami;
2. przyporządkować je do nowych kodów zgodnie z tabelą korelacji;
3. ustalić, które odpady po zmianie uzyskają status odpadów niebezpiecznych;
4. zweryfikować posiadane zezwolenia, pozwolenia zintegrowane i pozwolenia na wytwarzanie odpadów;
5. sprawdzić warunki magazynowania i transportu odpadów;
6. przygotować systemy ewidencyjne i BDO na stosowanie nowych kodów od 1 stycznia 2027 r.;
7. przeanalizować postępowania administracyjne będące w toku, które mogą zakończyć się już po wejściu w życie nowego katalogu.

 

W przypadku pytań zapraszam do kontaktu j.zyga@ecolegal.pl

 

Justyna Zyga

Radca prawny